Kalkulator odsetek ustawowych za opóźnienie i handlowych

Od 5 marca 2026 r. stopa referencyjna NBP wynosi 3,75%, więc odsetki ustawowe za opóźnienie wynoszą 9,25% rocznie, a odsetki ustawowe (kapitałowe) - 7,25%. Odsetki handlowe w II półroczu 2026 r. to 13,75%.

Odsetki z Kodeksu cywilnego zmieniają się w dniu zmiany stopy referencyjnej. Odsetki handlowe są stałe przez całe półrocze - liczy się stopa referencyjna z 1 stycznia albo 1 lipca. Wysokość ogłaszają w obwieszczeniach Minister Sprawiedliwości (KC) i Minister Finansów (transakcje handlowe).

Odsetki = kwota × stopa roczna × liczba dni / 365. Liczbę dni liczy się od dnia następującego po terminie płatności do dnia zapłaty włącznie. Jeśli w tym czasie zmieniła się stopa, każdy okres liczy się osobno i sumuje.

Przykład 1: faktura na 10 000 zł z terminem 31 marca 2026 r., zapłacona 30 czerwca 2026 r. To 91 dni opóźnienia po 9,25%: 10 000 × 9,25% × 91 / 365 = 230,62 zł.

Przykład 2: ta sama kwota, termin 31 marca 2025 r., zapłata 31 grudnia 2025 r. (275 dni). Stopa referencyjna zmieniała się wtedy sześć razy, więc odsetki za opóźnienie liczy się w siedmiu okresach (od 11,25% do 9,5%). Łącznie wychodzi 782,87 zł - kalkulator pokaże każdy okres w tabeli.

Kalkulator przyjmuje rok 365-dniowy, także w latach przestępnych. Kwota odsetek z każdego okresu jest zaokrąglana do grosza.

Odsetki za opóźnienie w transakcjach handlowych przysługują, gdy obie strony są przedsiębiorcami (lub jedną jest podmiot publiczny) i dłużnik nie zapłacił w terminie. Wierzyciel nie musi wykazywać szkody. Termin zapłaty między firmami co do zasady nie powinien przekraczać 60 dni.

Niezależnie od odsetek wierzycielowi należy się rekompensata za koszty odzyskiwania należności (art. 10 ustawy):

• 40 euro - gdy świadczenie nie przekracza 5 000 zł,
• 70 euro - gdy jest wyższe niż 5 000 zł, ale niższe niż 50 000 zł,
• 100 euro - gdy wynosi co najmniej 50 000 zł.

Euro przelicza się po średnim kursie NBP z ostatniego dnia roboczego miesiąca poprzedzającego miesiąc, w którym świadczenie stało się wymagalne. Rekompensata przysługuje od każdej spóźnionej faktury, bez wezwania do zapłaty.

• Liczenie od dnia terminu płatności. Odsetki należą się dopiero od dnia następnego - jeśli termin mija 31 marca, pierwszy dzień opóźnienia to 1 kwietnia.
• Jedna stopa dla całego okresu. W latach 2025-2026 stopa referencyjna zmieniała się siedmiokrotnie (z 5,75% do 3,75%), więc przy dłuższym opóźnieniu trzeba liczyć okresy osobno.
• Odsetki kapitałowe zamiast odsetek za opóźnienie. Przy spóźnionej zapłacie żąda się odsetek za opóźnienie (wyższych o 2 p.p.), a kapitałowe dotyczą np. pożyczki bez ustalonego oprocentowania.
• Odsetki handlowe od konsumenta. Od osoby prywatnej można żądać tylko odsetek ustawowych za opóźnienie.
• Przekroczenie odsetek maksymalnych. Odsetki umowne za opóźnienie nie mogą przekraczać dwukrotności odsetek ustawowych za opóźnienie, czyli 18,5% przy stopie 9,25% (art. 481 § 2¹ KC).

Do przeliczenia samego terminu przyda się kalkulator dni między datami.