Jak zamienić liczbę na rzymską?
- 1.
Wybierz kierunek
Arabskie → rzymskie, rzymskie → arabskie albo zapis daty rzymskimi.
- 2.
Wpisz liczbę
Podaj np. 2026 albo MMXXVI. Wielkość liter nie ma znaczenia.
- 3.
Odczytaj wynik
Zobacz zapis, rozkład na symbole (M = 1000, M = 1000, X = 10…) i skopiuj wynik.
- 4.
Popraw błędy
Gdy zapis jest niepoprawny (np. IIII), konwerter podpowie właściwy (IV).
Symbole i zasady zapisu liczb rzymskich
| Symbol | I | V | X | L | C | D | M |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Wartość | 1 | 5 | 10 | 50 | 100 | 500 | 1000 |
- Dodawanie: symbole ustawione od największego do najmniejszego dodajemy: VIII = 5 + 3 = 8, MDC = 1600.
- Odejmowanie: mniejszy symbol przed większym odejmujemy; stosuje się tylko pary IV (4), IX (9), XL (40), XC (90), CD (400), CM (900).
- Powtórzenia: I, X, C i M można powtórzyć najwyżej trzy razy z rzędu (III, XXX, CCC, MMM); V, L i D nigdy się nie powtarzają. Dlatego 4 to IV, a nie IIII.
- Odejmować można tylko I (od V i X), X (od L i C) oraz C (od D i M). Zapisy IC, IL, XM czy VX są błędne.
Przykłady i zakres
| Arabskie | Rzymskie |
|---|---|
| 4 | IV |
| 9 | IX |
| 14 | XIV |
| 49 | XLIX |
| 1994 | MCMXCIV |
| 2026 | MMXXVI |
| 3999 | MMMCMXCIX |
Standardowy zapis obejmuje liczby 1-3999, bo nie ma symbolu większego niż M, a M można powtórzyć trzy razy. Rzymianie nie mieli zera. Większe liczby zapisuje się z kreską nadkreślającą (vinculum), która mnoży wartość przez 1000: 4000 = I̅V̅, 1 000 000 = M̅. Konwerter obsługuje liczby do 3 999 999, także w zapisie zastępczym z nawiasami, np. [IV] = 4000.
Daty zapisane cyframi rzymskimi
Cyframi rzymskimi najczęściej zapisuje się sam miesiąc, np. 15.III.2024. Taki zapis spotkasz na dokumentach, nagrobkach i budynkach. Pełny zapis rzymski to np. 15 marca 2024 = XV.III.MMXXIV. Miesiące: styczeń (I), luty (II), marzec (III), kwiecień (IV), maj (V), czerwiec (VI), lipiec (VII), sierpień (VIII), wrzesień (IX), październik (X), listopad (XI), grudzień (XII). Konwerter sprawdza, czy data istnieje (np. 30 lutego odrzuci), i pozwala wybrać separator: kropkę, łącznik, ukośnik lub spację.
Najczęściej zadawane pytania
Jak zapisać rok 2026 cyframi rzymskimi?
+
Dlaczego 4 to IV, a nie IIII?
+
Jaka jest największa liczba rzymska?
+
Czy w liczbach rzymskich jest zero?
+
Czy VX to 5?
+
Jak zapisać datę rzymskimi cyframi?
+
Aktualizacja: