Przejdź do treści
HNarzędzia
pl
Kategorie

Liczby rzymskie - konwerter na arabskie i z powrotem, daty rzymskimi

Wpisz liczbę arabską, rzymską lub datę. Konwerter poda poprawny zapis, rozłoży liczbę na symbole i wykryje błędne zapisy, takie jak IIII czy VX.

  • Za darmo
  • Bez rejestracji
  • Prywatne
  • Działa lokalnie

Zakres 1-3999. Większe liczby (do 3 999 999) konwerter zapisze z kreską nadkreślającą.

Wynik

Liczba rzymska
MMXXVI

Rozkład na symbole: M = 1000 + M = 1000 + X = 10 + X = 10 + V = 5 + I = 1

Symbole rzymskie

IVXLCDM
1510501005001000

Jak zamienić liczbę na rzymską?

  1. 1.

    Wybierz kierunek

    Arabskie → rzymskie, rzymskie → arabskie albo zapis daty rzymskimi.

  2. 2.

    Wpisz liczbę

    Podaj np. 2026 albo MMXXVI. Wielkość liter nie ma znaczenia.

  3. 3.

    Odczytaj wynik

    Zobacz zapis, rozkład na symbole (M = 1000, M = 1000, X = 10…) i skopiuj wynik.

  4. 4.

    Popraw błędy

    Gdy zapis jest niepoprawny (np. IIII), konwerter podpowie właściwy (IV).

Symbole i zasady zapisu liczb rzymskich

SymbolIVXLCDM
Wartość1510501005001000
  • Dodawanie: symbole ustawione od największego do najmniejszego dodajemy: VIII = 5 + 3 = 8, MDC = 1600.
  • Odejmowanie: mniejszy symbol przed większym odejmujemy; stosuje się tylko pary IV (4), IX (9), XL (40), XC (90), CD (400), CM (900).
  • Powtórzenia: I, X, C i M można powtórzyć najwyżej trzy razy z rzędu (III, XXX, CCC, MMM); V, L i D nigdy się nie powtarzają. Dlatego 4 to IV, a nie IIII.
  • Odejmować można tylko I (od V i X), X (od L i C) oraz C (od D i M). Zapisy IC, IL, XM czy VX są błędne.

Przykłady i zakres

ArabskieRzymskie
4IV
9IX
14XIV
49XLIX
1994MCMXCIV
2026MMXXVI
3999MMMCMXCIX

Standardowy zapis obejmuje liczby 1-3999, bo nie ma symbolu większego niż M, a M można powtórzyć trzy razy. Rzymianie nie mieli zera. Większe liczby zapisuje się z kreską nadkreślającą (vinculum), która mnoży wartość przez 1000: 4000 = I̅V̅, 1 000 000 = M̅. Konwerter obsługuje liczby do 3 999 999, także w zapisie zastępczym z nawiasami, np. [IV] = 4000.

Daty zapisane cyframi rzymskimi

Cyframi rzymskimi najczęściej zapisuje się sam miesiąc, np. 15.III.2024. Taki zapis spotkasz na dokumentach, nagrobkach i budynkach. Pełny zapis rzymski to np. 15 marca 2024 = XV.III.MMXXIV. Miesiące: styczeń (I), luty (II), marzec (III), kwiecień (IV), maj (V), czerwiec (VI), lipiec (VII), sierpień (VIII), wrzesień (IX), październik (X), listopad (XI), grudzień (XII). Konwerter sprawdza, czy data istnieje (np. 30 lutego odrzuci), i pozwala wybrać separator: kropkę, łącznik, ukośnik lub spację.

Najczęściej zadawane pytania

Jak zapisać rok 2026 cyframi rzymskimi?

+
MMXXVI: MM = 2000, XX = 20, VI = 6.

Dlaczego 4 to IV, a nie IIII?

+
W zapisie standardowym symbol można powtórzyć najwyżej trzy razy, a czwórkę tworzy odejmowanie: I przed V. Zapis IIII spotyka się na niektórych tarczach zegarów, ale w zapisie standardowym jest błędny.

Jaka jest największa liczba rzymska?

+
W zapisie standardowym 3999 (MMMCMXCIX). Większe liczby zapisuje się z kreską nadkreślającą, która mnoży wartość przez 1000. Konwerter obsługuje je do 3 999 999.

Czy w liczbach rzymskich jest zero?

+
Nie. System rzymski nie miał symbolu zera, dlatego konwerter przyjmuje liczby od 1.

Czy VX to 5?

+
Nie, VX nie jest poprawnym zapisem: V nigdy nie występuje przed większym symbolem. Piątkę zapisujemy jako V, a dziesiątkę jako X.

Jak zapisać datę rzymskimi cyframi?

+
Użyj zakładki „Data rzymskimi”. Np. 11 października 2026 to XI.X.MMXXVI w pełnym zapisie albo 11.X.2026 z samym miesiącem rzymskim.

Aktualizacja: